Kỳ nghỉ hè trôi qua nhàm chán nếu học sinh chỉ ở nhà xem điện thoại
Cứ đến hẹn lại lên, mỗi dịp hè trường lại rộn ràng chuyện Mùa hè xanh. Nhiều học sinh THPT có tới gần ba tháng nghỉ, nhưng không phải ai cũng biết sử dụng thời gian đó như thế nào. Có em chỉ quanh quẩn ở nhà, ngủ dậy muộn rồi ôm điện thoại cả ngày. Hết hè, hỏi lại thì chẳng nhớ mình đã làm được gì đáng kể.
Chúng tôi từng trò chuyện với nhiều phụ huynh về chuyện này. Ai cũng lo con cái lãng phí kỳ nghỉ dài. Sách vở đã gấp lại, còn kỹ năng sống thì ít khi được rèn trong năm học. Mùa hè vì thế dễ trở thành khoảng trống, nếu không có ai gợi ý hướng đi.
Một câu chuyện quen thuộc mỗi mùa hè
Có một câu chuyện chúng tôi hay nhắc lại trong các buổi sinh hoạt lớp. Một học sinh lớp 12 từng thú nhận rằng hè lớp 10 gần như chỉ ngủ và lướt mạng xã hội. Đến hè lớp 11, em đăng ký Mùa hè xanh theo lời rủ của bạn cùng lớp. Sau đó, chính em nói vui rằng đó là mùa hè đáng nhớ nhất suốt ba năm cấp ba.
Mùa hè xanh sinh ra đúng lúc để lấp khoảng trống ấy. Đây là chương trình tình nguyện dành cho học sinh, sinh viên, được tổ chức đều đặn mỗi năm vào dịp hè. Học sinh tham gia sẽ rời khỏi bàn học, ra ngoài làm những việc có ích cho cộng đồng.
Với các em ở trường, đây không phải khái niệm xa lạ. Nhiều anh chị khóa trước đã tham gia và kể lại đầy hào hứng. Trải nghiệm thực tế ngoài sách vở, theo chúng tôi, đáng giá hơn nhiều, hơn hẳn một mùa hè chỉ có ti vi và điện thoại.
Vì sao hoạt động Mùa hè xanh mang lại giá trị khác biệt so với nghỉ hè thông thường
Nghỉ hè thông thường là nghỉ ngơi, hồi sức sau một năm học vất vả. Mùa hè xanh thì khác. Nó vẫn có nghỉ ngơi, nhưng thêm vào đó là trải nghiệm và trách nhiệm. Chính sự khác biệt này khiến chương trình để lại dấu ấn lâu trong ký ức học sinh.
Tiếp xúc cộng đồng, thấy cuộc sống rộng hơn ngoài sách vở
Học sinh tham gia Mùa hè xanh thường được đưa tới những vùng còn khó khăn. Có thể là một xã miền núi, một thôn ven biển thiếu nước sạch, hoặc khu dân cư còn nhiều hộ nghèo. Ở đó, các em trực tiếp nhìn thấy cuộc sống không giống như trong sách giáo khoa.
Một học sinh từng chia sẻ với chúng tôi rằng sau chuyến đi, em mới hiểu vì sao bố mẹ hay nhắc phải biết quý đồng tiền. Trước đó em chỉ nghe nói suông, chưa thấm.
Cảm giác đó, theo chúng tôi, không giáo trình nào dạy được. Phải tự mắt thấy tai nghe mới nhớ lâu.
Rèn kỹ năng làm việc nhóm qua công việc thực tế
Ở trường, làm việc nhóm thường chỉ dừng ở một bài thuyết trình. Trong Mùa hè xanh, làm việc nhóm là dựng lều, nấu ăn tập thể, sửa lại một đoạn đường làng. Sai một khâu, cả đội đều ảnh hưởng, nên các em buộc phải phối hợp thật sự.
Tinh thần trách nhiệm cũng được rèn theo cách tương tự. Không ai nhắc nhở từng phút như ở nhà. Các em phải tự dậy đúng giờ, tự hoàn thành phần việc được giao. Nhiều phụ huynh nói với chúng tôi rằng sau một đợt Mùa hè xanh, con tự giác hơn hẳn khi vào năm học mới.
Hoạt động đoàn thể, ngoại khóa, thi đua qua chương trình tình nguyện hè cho học sinh THPT
Ở bậc THPT, Mùa hè xanh thường do đoàn trường đứng ra tổ chức, phối hợp cùng đoàn phường, xã tại địa phương. Đây là một trong nhiều hoạt động đoàn thể, ngoại khóa, thi đua mà nhà trường duy trì đều đặn mỗi năm.
Những đội hình tình nguyện mà đoàn trường thường tổ chức
Tùy từng năm, đoàn trường sắp xếp học sinh vào các đội hình khác nhau, mỗi đội phụ trách một mảng việc cụ thể:
- Đội dọn vệ sinh môi trường, sửa sang đường làng, ngõ xóm ở khu vực khó khăn
- Đội dạy học hè miễn phí cho trẻ nhỏ tại nhà văn hóa thôn
- Đội hỗ trợ người già neo đơn, dọn dẹp nhà cửa, thăm hỏi sức khỏe
Ngoài Mùa hè xanh, học sinh còn có thể chọn thêm những sân chơi ngoại khóa khác. Nếu thích công nghệ, các em có thể tham khảo bài viết về CLB Marketing THPT dùng AI làm dự án thực tế. Ai mê lập trình hơn thì có thể thử sức với dự án STEM lớp 12 xây dựng chatbot AI agent. Mỗi sân chơi rèn một kỹ năng riêng, đều giúp học sinh trưởng thành hơn ngoài giờ học chính khóa.
Đăng ký sớm để chuẩn bị tâm lý, sức khỏe
Nhiều em hào hứng đăng ký nhưng tới sát ngày mới lo chuẩn bị. Theo kinh nghiệm của chúng tôi, nên đăng ký ngay khi trường thông báo, thường vào cuối tháng năm hoặc đầu tháng sáu. Đăng ký sớm giúp các em có thời gian chuẩn bị đồ dùng, sức khỏe và cả tâm lý.
Một số hoạt động Mùa hè xanh diễn ra ở vùng núi, đi lại vất vả, thời tiết khắc nghiệt. Học sinh có bệnh nền hoặc sức khỏe yếu nên trao đổi trước với ban tổ chức.
Thông tin lịch trình, danh sách vật dụng cần mang theo, nhà trường luôn đăng công khai. Các em có thể theo dõi qua bài cập nhật thông tin và thông báo nhà trường nhanh chóng. Theo dõi đều, các em sẽ không bỏ lỡ đợt đăng ký nào.
Lời khuyên cho học sinh THPT muốn tham gia hoạt động hè ý nghĩa này
Trước khi đăng ký, hãy nói chuyện với bố mẹ. Nhiều em ngại, sợ bị từ chối nên âm thầm đăng ký rồi mới báo sau. Cách này dễ khiến phụ huynh lo lắng, thậm chí phản đối giữa chừng. Cứ trình bày rõ chương trình, thời gian, địa điểm để gia đình yên tâm đồng ý ngay từ đầu.
Về hành trang, các em không cần chuẩn bị cầu kỳ. Quần áo gọn nhẹ, thuốc cá nhân, đèn pin, nước uống là đủ dùng. Ban tổ chức luôn gửi danh sách chi tiết trước ngày lên đường.
Chọn hoạt động vừa sức cũng quan trọng không kém. Có em ham vui, đăng ký đội hình đi vùng xa dù sức khỏe không tốt, giữa chừng phải xin về. Chúng tôi khuyên các em cân nhắc thể lực trước khi chọn đội hình.
Mùa hè xanh không chỉ là chuyện tình nguyện. Đó còn là dịp để các em nhìn lại bản thân, thử sức ở môi trường mới, học cách tự lập. Kinh nghiệm này, về lâu dài, cũng bổ trợ tốt cho việc chọn ngành, chọn nghề sau này.
Ai đang phân vân về hướng đi tương lai có thể đọc thêm bài hướng nghiệp THPT ngành nào được tuyển dụng nhiều nhờ AI. Bài viết mang đến thêm một góc nhìn hữu ích. Một mùa hè trọn vẹn, đôi khi bắt đầu chỉ từ quyết định đăng ký sớm và chọn đúng đội hình.
